เทศกาลภาพยนตร์เบอร์ลินครั้งที่ 60 ปีนี้ได้ปิดฉากลงไปแล้วอย่างยิ่งใหญ่ โดยรางวัลสำคัญตกเป็นของหนังจากตุรกีเรื่อง Bal งานหนังไตรภาคที่สร้างความประหลาดใจไม่น้อย เพราะไม่ใช่ตัวเต็งตั้งแต่ต้น นอกจากนี้ก็ยังมีหนังน่าสนใจจากรัสเซียอย่าง How I ended this summer หรือ Ghost Writer ของโรมัน โปสันสกี้ ที่แม้จะถูกกักตัวอยู่ในสวิสต์แต่ก็ส่งหนังเข้าประกวด ติดตามอ่านผลรางวัลและเรื่องราวจากเทศกาลคราวนี้ได้ครับ

ปีนี้เป็นปีที่เทศกาลภาพยนตร์เบอร์ลินฉลองครบรอบ 60 ปี โดยมีภาพยนตร์ที่เข้าร่วมในสายประกวดถึง 26 เรื่อง จากทั่วทุกมุมโลก
ภาพยนตร์ทั้ง 26 เรื่อง ได้แก่

Bal (Honey) Turkey / Germany by Semih Kaplanoglu
 
Der Rauber (The Robber) Austria / Germany by Benjamin Heisenberg
 
My Name Is Khan India by Karan Johar

Na Putu (On the Path) Bosnia and Herzegovina / Austria / Germany / Croatia by Jasmila Zbanic
 
Shekarchi (The Hunter) Germany / Iran by Rafi Pitts

Shutter Island USA by Martin Scorsese
 
The Ghost Writer France / Germany / UK by Roman Polanski
 
Caterpillar Japan By Koji Wakamatsu

En Familie (A Family) Denmark By Pernille Fischer Christensen

En ganske snill mann (A Somewhat Gentle Man) Norway By Hans Petter Moland

Eu când vreau sa fluier, fluier (If I Want To Whistle, I Whistle) Romania/Sweden By Florin Serban – debut film

Greenberg USA By Noah Baumbach

Howl USA By Rob Epstein, Jeffrey Friedman

Jew Suss - Rise and Fall  Austria/Germany By Oskar Roehler

Kak ya provel etim letom (How I Ended This Summer) Russian Federation By Alexei Popogrebsky

Mammuth France By Benoit Delepine, Gustave de Kervern

Otouto (About Her Brother) Japan – Closing Film By Yoji Yamada

Please Give USA By Nicole Holofcener

Rompecabezas (Puzzle) Argentina/France By Natalia Smirnoff – debut film

San qiang pai an jing qi (A Woman, A Gun And A Noodle Shop) People´s Republic of China By Zhang Yimou
 
Shahada Germany By Burhan Qurbani – debut film

Submarino Denmark By Thomas Vinterberg

The Kids Are All Right USA/France By Lisa Cholodenko

The Killer Inside Me USA/Great Britain By Michael Winterbottom

Tuan Yuan (Apart Together) Volksrepublik China – By Wang Quan’an

สำหรับผลรางวัลทั้งหมดมีดังนี้

Golden Bear for Best Film
Bal (Honey) โดย Semih Kaplanoglu
 
Silver Bear - The Jury Grand Prix (รองชนะเลิศ)
Eu cand vreau sa fluier, fluier (If I Want To Whistle, I Whistle) โดย Florin Serban
 
Silver Bear - Best Director
Roman Polanski for The Ghost Writer
 
Silver Bear - Best Actress
Shinobu Terajima จากเรื่อง Caterpillar (Caterpillar) ของ Koji Wakamatsu
 
Silver Bear - Best Actor
Grigori Dobrygin และ Sergei Puskepalis 2 ดารานำจาก Kak ya provel etim letom (How I Ended This Summer)
 
Silver Bear - Outstanding Artistic Achievement in the Category Camera ถ่ายภาพยอดเยี่ยม
Pavel Kostomarov จากเรื่อง Kak ya provel etim letom (How I Ended This Summer)
 
Silver Bear - Best Script Wang Quan'an และ Na Jin จาก Tuan Yuan (Apart Together)
 
Alfred Bauer Prize ; รางวัลพิเศษเพื่อรำลึกถึงผู้ก่อตั้งเทศกาล สำหรับหนังที่นำเสนอแนวทางใหม่
-Eu cand vreau sa fluier, fluier (If I Want To Whistle, I Whistle) โดย Florin Serban

Bal (หรือ Honey) ของผู้กำกับ Semih Kaplanoglu นับเป็นหนังตุรกีเรื่องแรกที่มาคว้าหมีทองคำได้นับจากปี 1964

หนังเรื่องนี้เป็นเรื่องของเด็กชายอายุ 6 ขวบ ในเมืองอนาโตเลีย ที่ชื่อ ยูซุฟ ซึ่งเพิ่งจะได้เข้าเรียนชั้นประถมเป็นครั้งแรก ยาคุปพ่อของเขาเป็นคนเลี้ยงผึ้ง ซึ่งต้องเข้าไปเลี้ยงผึ้งในป่าลึกบนภูเขา โดยจะแขวนรังไว้บนต้นไม้ที่สูงที่สุด ป่าแห่งนี้เป็นสถานที่ลึกลับสำหรับยูซุฟ และเขาจะชอบมาช่วยพ่อที่นี่
เช้าวันหนึ่งยูซุฟได้เล่าที่สิ่งเขาฝันให้พ่อฟัง ซึ่งพ่อก็กำชับไม่ให้เขาเล่าความฝันให้ใครฟัง วันนั้นยูซุฟถูกสั่งให้อ่านหนังสือหน้าชั้นเรียน แต่ทันใดเขาก็เริ่มพูดติดอ่าง จนถูกเพื่อนๆ หัวเราะ แล้ววันหนึ่งผึ้งของพ่อก็ได้หายไป ซึ่งหมายถึงปัญหาปากท้องของครอบครัว ทำให้ยาคุปตัดสินใจเดินทางเข้าป่าเพื่อหาผึ้งในภูเขาที่ไกลออกไป พร้อมกับที่ยูซุฟเริ่มหยุดพูด แม่ของเขาเซห์ร่า ซึ่งทำงานโรงงานใบชา ต้องทรมานใจกับการที่ยูซุฟพูดไม่ได้
เวลาผ่านไปยาคุปก็ยังไม่กลับบ้าน ทำให้ทั้งเซห์ร่าและยูซุฟกังวลใจ ยูซุฟเดินทางไปยังบ้านคุณย่าในหมู่บ้านใกล้ๆ เขาค้างคืนในวันที่มรการฉลองคำทำนาย
เมื่อเขาได้ฟังเรื่องคำทำนาย ทำให้ยูซุฟเชื่อว่าพ่อเป็นผู้วิเศษที่จะได้กลับบ้านอีกครั้ง ยูซุฟและแม่ออกเดินทางตามหาร่องรอยของพ่อ การเดินทางไปยังถิ่นที่ไม่รู้จัก ความฝันของเด็กน้อยจะเป็นจริงหรือไม่
นี่เป็นหนังที่สร้างความประหลาดใจไม่น้อยกับรางวัลใหญ่ในปีนี้ ผลงานเรื่องที่สาม ในชุดไตรภาคที่เนื้อหาเกี่ยวข้องอาหาร ไข่ นม และน้ำผึ้งของผู้กำกับ Semih Kaplanoglu
ซึ่งก่อนหน้านี้ก็คือเรื่อง"Egg" และเรื่อง "Milk" เขาได้พูดหลังได้รับรางวัลว่า "ในนามของวงการหนังตุรกี รางวัลนี้ถือว่ามีความหมายใหญ่อย่างยิ่ง มันจะช่วยผลักดันให้เราทำหนังดีขึ้นกว่าเดิม"

สำหรับหนังที่ได้รางวัลรองชนะเลิศหรือ Silver bear ก็คือเรื่อง If I Want to Whistle, I Whistle ของผู้กำกับ Floran Serban หนังดราม่าจากโรมาเนีย ซึ่งได้รางวัลพิเศษสำหรับหนังที่สร้างแนวทางใหม่ๆให้วงการ โดยหนังเรื่องนี้ใช้นักแสดงสมัครเล่นเป็นหลัก ซึ่งส่วนใหญ่เป็นนักโทษวัยรุ่นในคุกที่ต้องใช้เวลาคัดเลือกถึง 6 เดือน
เนื้อหาเกี่ยวกับนักโทษหนุ่มในคุกเยาวชน ซึ่งกังวลใจว่าแม่ของเขากำลังจะลี้ภัยออกนอกประเทศ ในตอนที่เขาพ้นโทษ ทำให้เขาตัดสินใจทำเรื่องรุนแรง ด้วยการลักพานักศึกษาจิตวิทยาที่เขาหลงรัก และพยายามหลบหนีจากที่คุมขัง ในขณะที่เขาเหลือเวลาเพียง 5 วันก็จะพ้นโทษ

โรมัน โปลันสกี ผู้กำกับเชื้อสายโปล ที่กำลังถูกกักกันตัวในสวิสต์ จากคดีเก่าที่ก่อไว้ในสหรัฐตั้งแต่ปี 1977 ที่เป็นข่าวดังเกรียวกราวเมื่อปลายปีที่ผ่านมา เขาไม่สามารถมาปรากฏตัวได้ แต่ก็ยังนำหนังเรื่องใหม่ของเขา Ghost Writer มาสร้างความน่าสนใจให้กับงาน ซึ่งผู้ร่วมงานจากทั่วโลกต่างจับตามองหนังเรื่องนี้เป็นพิเศษ
ซึ่งผู้กำกับคนดังก็ไม่ทำให้ผิดหวัง เมื่อสามารถคว้ารางวัลผู้กำกับยอดเยี่ยมมาครองได้ Ghost Writer เป็นหนังแนวเขย่าขวัญที่ได้ยวน แมกเกรเกอร์ มารับบทนักเขียนเงา ที่รับจ้างเขียนบันทึกความทรงจำของอดีตนายกรัฐมนตรีอังกฤษ ที่รับบทโดยเพียซ บอสแมน (ซึ่งบางส่วนโยงถึงตัวอดีตนายกฯโทนี่ แบลร์) แต่ความลับในบันทึกที่ไม่อาจเปิดเผยก็ทำให้ชีวิตเขาตกอยู่ในอันตราย
หนังสร้างจากนิยายของ Robert Harris ซึ่งผู้ที่ขึ้นรับรางวัลแทนเขาก็คือ  Alain Sarde โปรดิ้วเซอร์ที่ร่วมงานกับโปลันสกี้มาเนิ่นนาน เขาพูดบนเวทีว่า "มันเป็นสถานการณ์ที่ยากลำบากสำหรับเขา ซึ่งทำให้เขาไม่อาจมาร่วมงานได้ อย่างไรก็ตามรางวัลนี้ เป็นการให้เกียรติต่องานของเขา ต่อหนังของเขา และต่ออาชีพของเขา"

หนังจากรัสเซียปีนี้คว้าไปได้ 2 รางวัลจากเรื่อง Kak ya provel etim letom (How I Ended This Summer) ของผู้กำกับ Alexi Popogrebsky โดยหนังคว้ารางวัลถ่ายภาพยอดเยี่ยม จากฝีมือของ Pavel Kostomarov ที่ถ่ายทอดบรรยากาศเยือกเย็นในแถบอาร์คติกได้โดนใจ และรางวัลนักแสดงนำชายยอดเยี่ยม ที่ให้กับ 2 นักแสดงนำร่วมคือ Grigori Dobrygin และ Sergei Puskepalis

หนังเรื่องนี้เป็นหนังแนวจิตวิทยาเขย่าขวัญ เรื่องราวใน 1 วัน ในสถานที่หนาวสุดขั้วอย่างเกาะที่ห่างไกลในมหาสมุทรอาร์คติก ชายสองคนในดินแดนที่พระอาทิตย์ไม่เคยตกดินในฤดูร้อน เหตุการณ์เกิดขึ้นในช่วงอาทิตย์สุดท้ายของฤดูร้อนอันยาวนาน ผู้กำกับ Alexi ได้ไอเดียมาจากบันทึกของ N. V. Pinegin ที่เขียนไว้ในปี 1912 ซึ่ง Pinegin ได้ร่วมเดินทางกับนักสำรวจขั้วโลกรัสเซีย Georgio J. Sedov ซึ่งการผจญภัยไปยังขั้วโลกเหนือครั้งนั้นจบลงด้วยโศกนาฎกรรม Alexi ได้อ่านบันทึกนี้ตอนอายุ 14 ปี และลุ่มหลงในเรื่องราว ทั้งเวลาและสถานที่ซึ่งแตกต่างอย่างมากกับการรับรู้ในสามัญสำนึกของคนทั่วไป

สำหรับหนังจากเอเชียที่ปีนี้ได้รับเกียรติให้เป็นหนังฉายเปิดและปิดงาน ก็ไม่เสียหน้าเมื่อคว้ารางวัลมาได้ 2 ตัวคือ รางวัลบทภาพยนตร์ยอดเยี่ยม จากเรื่อง Apart Together หรือ Tuan Yuan ของผู้กำกับจีน หวัง ฉ่วนอาน ซึ่งเขาขึ้นรับรางวัลในฐานะผู้เขียนบทร่วมกับ Na Jin  เป็นความสำเร็จอีกครั้งหลังจากเคยได้รางวัลหมีทองคำจากเรื่อง Tuya's Marriage มาแล้วในปี 2007
เขากล่าวว่า "ปีที่ 60 ของเบอร์ลินนี้ เป็นปีที่หนาวที่สุดที่ผมเคยเจอมา แต่กับภาพยนตร์มันเป็นปีที่อบอุ่นสำหรับผมมาก"
อีกรางวัลก็คือนักแสดงนำหญิง ซึ่งตกเป็นของดาราญี่ปุ่น Shinobu Terajima ในเรื่อง Caterpilla จากบทภรรยาของทหารพิการที่กลับจากสงครามในสภาพไร้แขนขา  (อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมที่นี่)

ในส่วนของคณะกรรมการตัดสิน ปีนี้นำทัพโดยผู้กำกับใหญ่ชาวเยอรมันแวร์เนอร์ แฮร์โซก(Werner Herzog) ร่วมกับดารา ผู้กำกับจากชาติต่างๆ อีก 6 คนได้แก่
Francesca Comencini นักเขียนบท-ผู้กำกับหญิงอิตาเลี่ยน Nuruddin Farah นักเขียนดังชาวอาฟริกัน Cornelia Froboess นักแสดงหญิงเยอรมัน Jose Maria Morales ผู้กำกับสเปน Yu Nan นักแสดงสาวจากจีน และ Renée Zellweger นักแสดงสาวจากอเมริกา โดยหลังการตัดสินแฮร์โซกกล่าวว่า "คณะกรรมการตัดสินอย่างรวดเร็ว ง่าย และเคลียร์มาก มันยอดเยี่ยมมาก เราชอบหนังทุกเรื่องเลย"

Dieter Kosslick ผู้อำนวยการจัดงานปีนี้ กล่าวถึงภาพรวมในปีแซยิดนี้ว่าน่าพอใจ มีหนังเข้าร่วมงานเพิ่มขึ้นจาก 408 เรื่องในปี 2009 เป็น 419 เรื่อง ในขณะที่หนังที่มีการซื้อขายในตลาดหนังกลับลดลงเล็กน้อย จาก 700 เรื่อง เหลือ 690 เรื่อง ถือว่าทรงตัว แต่ที่เหมือนของขวัญวันเกิดชิ้นใหญ่ก็คือ ยอดตั๋วเข้าชมงาน ที่พุ่งสูงถึงราว 3 แสนใบในปีนี้ ถือเป็นสถิติใหม่ และน่าจะเป็นรายรับรวมที่สูงที่สุดด้วย

Link ข่าวหนังเอเชียโดดเด่นในคานส์